Farmer Loan Waiver List 2026 महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील बळीराजाला मोठा दिलासा देत ‘सरसकट शेतकरी कर्जमाफी’ जाहीर केली आहे. सततचा दुष्काळ, अवकाळी पाऊस आणि शेतीमालाला मिळणारा अत्यल्प भाव यामुळे पिचलेल्या शेतकऱ्याला पुन्हा उभारी देण्यासाठी हा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला आहे. खालील लेखात आपण या कर्जमाफी योजनेचे स्वरूप, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि यादी कशी पाहायची, याची सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
यादी पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा
संकट पाहता सरकारने सर्व थरातील शेतकऱ्यांचे कर्ज माफ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यापूर्वीच्या योजनांमध्ये असलेल्या अटी व शर्तींमुळे अनेक शेतकरी लाभापासून वंचित राहिले होते. मात्र, यावेळेस ‘सरसकट’ शब्द वापरून सरकारने जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांना सामावून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे.
१. योजनेचे मुख्य उद्देश
शेतकऱ्यांच्या डोक्यावरील कर्जाचा डोंगर कमी करणे.
शेतकऱ्यांना पुन्हा नवीन पीक कर्ज घेण्यासाठी पात्र करणे.
शेतकरी आत्महत्या रोखणे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला गती देणे.
थकीत कर्जामुळे बँकांकडून होणारी जप्तीची कारवाई थांबवणे.
कर्जमाफीसाठी पात्रतेचे निकष (Eligibility Criteria)
जरी ही कर्जमाफी ‘सरसकट’ असली, तरी प्रशासकीय पारदर्शकतेसाठी काही निकष ठरवण्यात आले आहेत:
थकीत कर्ज: ज्या शेतकऱ्यांचे कर्ज ठराविक मुदतीपर्यंत थकीत आहे, त्यांना प्राधान्य दिले जाईल.
मर्यादा: साधारणपणे २ लाख रुपयांपर्यंतचे थकीत कर्ज पूर्णपणे माफ केले जाणार आहे. त्यावरील रकमेसाठी सरकारकडून विशेष सवलत योजना जाहीर केली जाऊ शकते.
यादी पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा
नियमित कर्ज भरणारे शेतकरी: जे शेतकरी वेळेवर कर्जाचे हप्ते भरतात, त्यांच्यावर अन्याय होऊ नये म्हणून त्यांना ‘प्रोत्साहनपर अनुदान’ (उदा. ५०,००० रुपये) दिले जाणार आहे.
बहिष्कृत गट: शासकीय नोकरीत असलेले अधिकारी, आयकर भरणारे व्यक्ती (शेतकरी सोडून इतर उत्पन्नावर) आणि माजी मंत्री/आमदार यांना या योजनेतून वगळण्यात आले आहे.
आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
कर्जमाफीचा लाभ घेण्यासाठी किंवा यादीत नाव तपासण्यासाठी शेतकऱ्यांकडे खालील कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे:
आधार कार्ड: (बँक खात्याशी लिंक असणे अनिवार्य)
सातबारा (7/12) उतारा आणि ८-अ उतारा
बँक पासबुकची प्रत (ज्या खात्यातून कर्ज घेतले आहे)
रेशन कार्ड
पॅन कार्ड (असल्यास)
कर्ज मंजुरीचे प्रमाणपत्र
पात्र शेतकऱ्यांची यादी कशी पाहायची? (Step-by-Step Guide)
सरकारने ही प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आणि पारदर्शक ठेवली आहे. तुम्ही खालील पद्धतीने तुमचं नाव यादीत पाहू शकता:
अ) अधिकृत पोर्टलला भेट द्या
सर्वप्रथम महाराष्ट्र सरकारच्या अधिकृत कर्जमाफी पोर्टलवर (उदा. mjpsky.maharashtra.gov.in) जा.
ब) ‘लाभार्थी यादी’ पर्यायावर क्लिक करा
मुख्य पृष्ठावर (Home Page) ‘शेतकरी कर्जमाफी यादी २०२६’ किंवा ‘Beneficiary List’ असा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
क) जिल्ह्याची आणि तालुक्याची निवड करा
तुम्हाला तुमचा जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडावे लागेल. ही माहिती निवडल्यानंतर तुमच्या गावाची तासंपूर्ण यादी स्क्रीनवर दिसेल.
ड) नाव शोधून ‘विशिष्ट ओळख क्रमांक’ (Unique ID) तपासा
यादीत तुमचे नाव असल्यास, त्यासमोर एक युनिक आयडी दिलेला असतो. तो नंबर घेऊन तुम्हाला सीएससी (CSC) केंद्रावर जाऊन आधार प्रमाणीकरण करावे लागेल.
आधार प्रमाणीकरण (e-KYC) का महत्त्वाचे आहे?
नुसते यादीत नाव असून चालणार नाही, तर कर्जमाफीची रक्कम खात्यात जमा होण्यासाठी आधार प्रमाणीकरण (Biometric Verification) करणे अनिवार्य आहे.
शेतकऱ्याने जवळच्या ‘आपले सरकार सेवा केंद्रात’ जावे.
तिथे आपला आधार नंबर आणि अंगठ्याचा ठसा देऊन माहिती पडताळणी करावी.
जर बँक खात्यावरील नाव आणि आधारवरील नाव यात तफावत असेल, तर ती दुरुस्त करून घ्यावी.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
बाबी तपशील
नोंदणी फी ही प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे. कोणत्याही मध्यस्थाला पैसे देऊ नका.
तक्रार निवारण नाव यादीत नसल्यास तहसील कार्यालयात किंवा बँकेत संपर्क साधावा.
बँक खाते तुमचे बँक खाते चालू (Active) असणे गरजेचे आहे.
या निर्णयाचा महाराष्ट्राच्या कृषी क्षेत्रावर होणारा परिणाम
या कर्जमाफीमुळे राज्यातील लाखो कुटुंबांना दिलासा मिळणार आहे. जेव्हा शेतकरी कर्जमुक्त होतो, तेव्हा तो नव्या जोमाने शेतीमध्ये गुंतवणूक करू शकतो. यामुळे बियाणे, खते आणि शेती अवजारांची मागणी वाढून ग्रामीण बाजारपेठेत तेजी येते.
महत्त्वाची टीप: कर्जमाफीचा लाभ घेतल्यानंतर पुन्हा कर्जाच्या खाईत न जाण्यासाठी शेतकऱ्यांनी ‘पीक विमा’ (Crop Insurance) आणि ‘शाश्वत शेती’ यांकडे वळणे काळाची गरज आहे.
यादी पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा