सोन्याचा भाव कोसळला दर पाहून बाजारात गर्दी
Today gold rate भारतीय संस्कृती आणि अर्थव्यवस्थेत सोन्याला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. सध्या लग्नसराईचा हंगाम आणि जागतिक बाजारपेठेतील घडामोडींमुळे सोन्याच्या दरात कमालीची अस्थिरता पाहायला मिळत आहे. आज, मंगळवार, १६ डिसेंबर २०२५ रोजी सोन्याच्या किमतीत सुरुवातीच्या सत्रात वाढ झाली असली, तरी दिवसाच्या उत्तरार्धात नफावसुलीमुळे (Profit Booking) दरात काहीशी घसरण पाहायला मिळत आहे.
सोन्याचे दर पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
खरेदीदार आणि गुंतवणूकदारांसाठी आजचे सविस्तर दर आणि बाजाराचा कल खालीलप्रमाणे आहे.
महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांतील आजचे दर (प्रति १० ग्रॅम)
सोन्याची शुद्धता आणि शहरांनुसार दरांमध्ये तफावत असते. आजचे अंदाजित दर खालील तक्त्यात दिले आहेत:
शहर २२ कॅरेट (दागिन्यांचे सोने) २४ कॅरेट (शुद्ध सोने) १८ कॅरेट (हिऱ्यांच्या दागिन्यांसाठी)
मुंबई ₹ १,२४,११० ₹ १,३५,३९० ₹ १,०१,५५०
पुणे ₹ १,२९,२९० ₹ १,४०,३४० ₹ १,०५,७९०
नागपूर ₹ १,२४,२७० ₹ १,३५,५५० ₹ १,०१,६६०
नाशिक ₹ १,२४,११० ₹ १,३५,३९० ₹ १,०१,५५०
महत्त्वाची टीप: वरील दरांमध्ये ३% GST, TCS आणि घडणावळ शुल्क (Making Charges) समाविष्ट नाही. दागिन्यांच्या अंतिम किमतीसाठी आपल्या स्थानिक सराफा दुकानात संपर्क साधावा.
सोन्याची शुद्धता कशी ओळखावी?
सोनं खरेदी करताना त्याची शुद्धता तपासणं अत्यंत महत्त्वाचं असतं. कॅरेट (Karat) हे सोन्याची शुद्धता मोजण्याचे परिमाण आहे.
२४ कॅरेट (९९.९% शुद्धता): हे सर्वात शुद्ध सोने मानले जाते. हे अत्यंत मऊ असल्याने याचे दागिने बनवता येत नाहीत. हे प्रामुख्याने सोन्याची नाणी आणि बिस्किटांच्या स्वरूपात गुंतवणुकीसाठी वापरले जाते.
२२ कॅरेट (९१.६% शुद्धता): दागिने बनवण्यासाठी हे सोने सर्वात जास्त वापरले जाते. यालाच ‘९१६ हॉलमार्क’ सोने म्हणतात. यात मजबुतीसाठी तांबे किंवा जस्त यांसारखे धातू मिसळले जातात.
१८ कॅरेट (७५.०% शुद्धता): हिऱ्यांचे (Diamond) किंवा खड्यांचे दागिने बनवण्यासाठी या सोन्याचा वापर होतो, कारण ते अधिक कठीण असते.
सोन्याचे दर पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
सोन्याच्या दरात चढ-उतार का होतात?
आज सोन्याचे दर विक्रमी पातळीवर (High Levels) पोहोचण्यामागे काही प्रमुख जागतिक आणि स्थानिक कारणे आहेत:
१. जागतिक तणाव: युरोप आणि मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे वळत आहेत.
२. अमेरिकन फेडरल रिझर्व्ह: अमेरिकेच्या मध्यवर्ती बँकेने व्याजदरात कपात करण्याचे संकेत दिल्यास आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलर कमकुवत होतो आणि सोन्याच्या किमती वाढतात.
३. रुपयाचे मूल्य: आंतरराष्ट्रीय बाजारात डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपया कमकुवत झाला की सोन्याची आयात महाग होते, परिणामी देशांतर्गत बाजारात भाव वाढतात.
४. सण आणि लग्नसराई: भारतात सध्या लग्नसराईचा हंगाम जोरात असल्याने सोन्याची मागणी प्रचंड वाढली आहे, ज्यामुळे किमतींना आधार मिळत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी विशेष सल्ला
सोन्याचे दर सध्या ऐतिहासिक उच्चांकावर असले तरी, तज्ज्ञांच्या मते दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी सोने हा नेहमीच उत्तम पर्याय ठरला आहे.
सॉव्हरेन गोल्ड बाँड्स (SGB): जर तुम्हाला प्रत्यक्ष सोने घरात ठेवायचे नसेल, तर सरकारी गोल्ड बाँड हा उत्तम पर्याय आहे. यात तुम्हाला सोन्याच्या दरातील वाढीसोबतच वार्षिक २.५% व्याज देखील मिळते.
हॉलमार्क तपासा: सोने खरेदी करताना नेहमी BIS हॉलमार्क आणि HUID क्रमांक तपासा. यामुळे तुम्हाला सोन्याच्या शुद्धतेची खात्री मिळते.
नक्कीच, वरील लेखात अधिक सखोल माहिती आणि ग्राहकांच्या दृष्टीने महत्त्वाचे काही अतिरिक्त मुद्दे खालीलप्रमाणे जोडले आहेत:
सोन्याच्या दराचे गणित आणि ‘मेकिंग चार्जेस’
सोने खरेदी करताना केवळ सोन्याचा दर महत्त्वाचा नसतो, तर त्यावरील इतर शुल्क समजून घेणे गरजेचे आहे.
मेकिंग चार्जेस (घडणावळ शुल्क): हे शुल्क दागिन्याच्या डिझाइनवर अवलंबून असते. साध्या दागिन्यांवर हे शुल्क ५% ते १०% असते, तर नक्षीकाम असलेल्या किंवा ‘अँटिक’ दागिन्यांवर ते २०% ते २५% पर्यंत जाऊ शकते. सवलत मिळवण्यासाठी तुम्ही या शुल्कावर घासाघीस (Bargaining) करू शकता.
वेस्टेज (Wastage): दागिने बनवताना सोन्याची काही प्रमाणात झीज होते, ज्याला ‘वेस्टेज’ म्हटले जाते. आजकाल अनेक नामांकित ज्वेलर्स वेस्टेज शुल्काऐवजी थेट मेकिंग चार्जेस आकारतात.
बायबॅक पॉलिसी (Buyback Policy): खरेदी करण्यापूर्वी ज्वेलर्सची बायबॅक पॉलिसी नक्की विचारात घ्या. भविष्यात जर तुम्ही तेच दागिने त्याच ज्वेलर्सला परत विकले, तर ते सोन्याच्या वजनाचे पूर्ण पैसे देतात का, हे तपासा.
सोन्याच्या दरातील चढ-उतारांचा अंदाज कसा घ्यावा?
सोन्याचे भाव कधी कमी होतील किंवा वाढतील हे समजून घेण्यासाठी खालील दोन निर्देशकांकडे (Indicators) लक्ष द्यावे:
यूएस डॉलर इंडेक्स (Dollar Index): जेव्हा डॉलर मजबूत होतो, तेव्हा जागतिक बाजारात सोन्याच्या किमती कमी होतात. याउलट डॉलर कमकुवत झाला की सोन्याचे भाव वाढतात.
क्रूड ऑईल (Crude Oil): कच्च्या तेलाच्या किमती आणि सोन्याचे दर यांचा अनेकदा समतोल संबंध असतो. कच्च्या तेलाचे दर वाढल्यास महागाई वाढते आणि परिणामी सोन्याचे भावही वाढतात.
जुन्या सोन्याची विक्री किंवा बदल (Exchange) करताना घ्यायची काळजी
अनेकदा आपण जुने दागिने मोडून नवीन दागिने घेतो. अशा वेळी खालील गोष्टी लक्षात ठेवा:
शुद्धतेची तपासणी: जुन्या सोन्याची शुद्धता ‘कॅरेट मीटर’वर तपासून घ्या. जुन्या दागिन्यांवर हॉलमार्क नसेल, तर ज्वेलर्स त्याची शुद्धता कमी लावण्याची शक्यता असते.
वजन करताना सावधगिरी: दागिन्यातील खडे (Stones), कुंदन किंवा मेण यांचे वजन वजा करून केवळ निव्वळ सोन्याचे (Net Weight) वजन केले जात आहे याची खात्री करा.
कमी होणारी किंमत: जुने सोने विकताना किंवा बदलताना ज्वेलर्स साधारणपणे ५% ते १०% कपात (Melting Loss) करतात.
डिजिटल गोल्ड (Digital Gold) – एक आधुनिक पर्याय
जर तुम्हाला सोन्याची सुरक्षितता (चोरीची भीती) आणि साठवणुकीची चिंता वाटत असेल,
तर ‘डिजिटल गोल्ड’ हा एक उत्तम पर्याय आहे.
सोन्याचे दर पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा