Ladaki bahin yojana list ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ ही महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेली एक महत्त्वपूर्ण योजना आहे, ज्याचा उद्देश राज्यातील महिलांना आर्थिक स्वातंत्र्य आणि सक्षमीकरण प्रदान करणे आहे. या माध्यमातून कुटुंबात आणि समाजात महिलांच्या महत्त्वाच्या भूमिकेला बळकटी देणे, तसेच त्यांना सन्मानाने जीवन जगता यावे यासाठी नियमित आर्थिक पाठबळ पुरवणे हे योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
यादी पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा
आर्थिक लाभ: या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा ₹ १,५००/- (पंधराशे रुपये) थेट लाभ हस्तांतरण (DBT – Direct Benefit Transfer) प्रणालीद्वारे त्यांच्या आधार-संलग्न बँक खात्यात जमा केले जातात.
नवीन लाभार्थी यादीत नाव (Beneficiary List) कसे तपासावे?
शासनाकडून कोणतीही मोठी, सार्वजनिक गाव-निहाय PDF यादी ऑनलाईन प्रकाशित केली जात नाही. त्यामुळे अर्जदारांना त्यांच्या वैयक्तिक अर्जाची सद्यस्थिती अधिकृत पोर्टलवर तपासावी लागते. अर्ज मंजूर झाला असल्यास, ते नाव आपोआप लाभार्थींच्या अंतिम यादीत समाविष्ट होते.
१. अधिकृत संकेतस्थळाद्वारे ‘अर्ज स्थिती’ तपासणे (सर्वात अचूक मार्ग)
अधिकृत संकेतस्थळ: ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेच्या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या: [संशयास्पद लिंक काढली]
अर्जदार लॉगिन (Applicant Login): वेबसाइटवर ‘अर्जदार लॉगिन’ पर्याय निवडा.
लॉगिन प्रक्रिया: अर्ज करताना वापरलेला नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक आणि पासवर्ड/OTP वापरून सुरक्षितपणे लॉगिन करा.
यादी पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा
डॅशबोर्ड तपासणी: यशस्वीरित्या लॉगिन केल्यावर तुमचा वैयक्तिक डॅशबोर्ड दिसेल.
स्थिती तपासा: डॅशबोर्डवर ‘अर्जाची सद्यस्थिती’ (Application Status) हा पर्याय निवडा.
“Approved” (मंजूर) / “लाभार्थी”: याचा अर्थ तुमचे नाव अंतिम यादीत समाविष्ट झाले आहे आणि तुम्हाला लाभ मिळण्यास सुरुवात होईल.
“Pending” (प्रलंबित): अर्ज सध्या पडताळणी प्रक्रियेत आहे.
“Rejected” (अपात्र/नाकारला): या परिस्थितीत अपात्रतेचे कारण तपासा आणि आवश्यक असल्यास त्रुटींची पूर्तता करा.
२. ऑफलाईन तपासणी (पडताळणीसाठी)
काही ठिकाणी, अंतिम मंजुरीनंतर मंजूर लाभार्थ्यांची नावे पडताळणीसाठी ग्रामपंचायत कार्यालय, वॉर्ड ऑफिस किंवा सेवा केंद्र (CSC Center) स्तरावर उपलब्ध असू शकतात. स्थानिक ग्रामसेवक, तलाठी किंवा कृषी सहाय्यक यांच्याशी संपर्क साधून उपलब्ध माहितीची चौकशी करता येते.
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
ऑनलाईन/ऑफलाईन अर्ज प्रक्रिया आणि पडताळणीसाठी खालील कागदपत्रे तयार ठेवावी लागतात:
क्र. कागदपत्र प्रकार आवश्यक कागदपत्रे तपशील/महत्त्व
१ ओळख व रहिवासी पुरावा आधार कार्ड, पॅन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, रेशन कार्ड (शिधापत्रिका) आधार कार्डावरील माहिती अद्ययावत असणे बंधनकारक.
२ अधिवास (Domicile) महाराष्ट्र राज्याचे अधिवास प्रमाणपत्र अर्जदार महाराष्ट्राचा कायमस्वरूपी रहिवासी असल्याचा पुरावा. १५ वर्षांपूर्वीचे रेशनकार्ड, जन्म प्रमाणपत्र किंवा शाळा सोडल्याचा दाखला यापैकी कोणताही एक पर्याय ग्राह्य धरला जातो.
३ उत्पन्न पुरावा सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेला कुटुंबाचा उत्पन्न दाखला कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹ २,५०,०००/- (अडीच लाख) पेक्षा कमी असल्याचा पुरावा. (टीप: पिवळी/केशरी शिधापत्रिकाधारकांना उत्पन्न दाखल्याची आवश्यकता नाही.)
४ बँक तपशील बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत खाते क्रमांक, IFSC कोड स्पष्ट असावा. खाते आधारशी लिंक (Aadhaar Seeded) आणि डीबीटीसाठी सक्रिय (Active) असणे बंधनकारक आहे.
५ वैवाहिक स्थिती विवाह प्रमाणपत्र, पतीच्या मृत्यूचा दाखला (विधवा), घटस्फोटाची कागदपत्रे (घटस्फोटीत) अर्जदाराच्या सद्यस्थितीनुसार आवश्यक.
६ इतर पासपोर्ट आकाराचा फोटो, अर्जदाराचे हमीपत्र (Undertaking) हमीपत्रामध्ये सर्व नियम व अटी मान्य असल्याची नोंद असावी.
III. मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेच्या प्रमुख नियम व अटी (पात्रता निकष)
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्जदाराने खालील सर्व महत्त्वाच्या अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे:
नागरिकत्व: अर्जदार महिला महाराष्ट्र राज्याची कायमस्वरूपी रहिवासी असावी.
वयोमर्यादा: अर्ज करताना महिलेचे वय किमान २१ वर्षे पूर्ण असावे आणि ६५ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत हा लाभ लागू राहील.
उत्पन्न मर्यादा: लाभार्थी कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹ २,५०,०००/- (अडीच लाख) पेक्षा जास्त नसावे.
वैवाहिक स्थिती:
विवाहित महिला (विधवा, घटस्फोटीत, परित्यक्ता यांसह) पात्र असतील.
कुटुंबातील केवळ एक अविवाहित महिला या योजनेचा लाभ घेऊ शकते.
बँक खाते: लाभार्थी महिलेचे स्वतःचे बँक खाते आधार लिंक केलेले आणि सक्रिय (Active) असणे अनिवार्य आहे.
ई-केवायसी (e-KYC): शासनाच्या निर्देशानुसार ई-केवायसी प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे बंधनकारक आहे.
IV. अपात्रतेचे निकष (लाभ कोणाला मिळणार नाही?)
खालीलपैकी कोणत्याही निकषात बसणाऱ्या महिला या योजनेसाठी अपात्र ठरतात:
शासकीय नोकरी: महिला स्वतः किंवा कुटुंबातील सदस्य शासकीय/निम-शासकीय नोकरीत असल्यास (मासिक ₹ १२,०००/- पेक्षा जास्त उत्पन्न असणारे).
आयकर (Income Tax): महिला किंवा तिच्या कुटुंबातील सदस्य मागील आर्थिक वर्षात आयकर (Income Tax) भरत असतील.
राजकीय प्रतिनिधी: कुटुंबातील सदस्य विद्यमान किंवा माजी खासदार (MP) / आमदार (MLA) असतील.
चारचाकी वाहने: कुटुंबाकडे चारचाकी वाहन (ट्रॅक्टर आणि व्यावसायिक टॅक्सी वगळता) असल्यास.
GST नोंदणी: कुटुंबातील सदस्य जीएसटी (GST) अंतर्गत नोंदणीकृत असतील.
इतर पेन्शन/मानधन: जर महिलेला इतर कोणत्याही शासकीय पेन्शन किंवा मानधन योजनेतून दरमहा ₹ १५००/- किंवा त्याहून अधिक रक्कम मिळत असेल.
V. अर्ज पडताळणी, ई-केवायसी आणि लाभ मिळण्याची प्रक्रिया
१. पडताळणी प्रक्रिया (Verification)
अर्ज सादर झाल्यानंतर, संबंधित शासकीय विभाग (उदा. महिला व बाल विकास विभाग) सर्व कागदपत्रे आणि माहितीची कसून तपासणी करतो. उत्पन्न, अधिवास आणि इतर अपात्रता निकष तपासले जातात. ही पडताळणी प्रक्रिया यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्यावरच अर्ज ‘मंजूर’ होतो.
२. ई-केवायसी (e-KYC) चे महत्त्व
योजनेचा लाभ अखंडितपणे सुरू ठेवण्यासाठी प्रत्येक लाभार्थी महिलेने ई-केवायसी करणे अत्यावश्यक आहे.
ई-केवायसीमुळे अर्जदाराची ओळख आधार प्रणालीद्वारे प्रमाणित होते आणि DBT द्वारे लाभ मिळण्याची प्रक्रिया सुरळीत होते.
महत्त्वाची सूचना: तुम्ही पात्र असूनही रक्कम मिळाली नसेल, तर सर्वप्रथम तुमच्या खात्याचे आधार सिडिंग आणि ई-केवायसी पूर्ण आहे की नाही, हे तपासा. ही प्रक्रिया अपूर्ण असल्यास तुमचे नाव लाभार्थी यादीतून वगळले जाऊ शकते.
३. लाभ मिळण्याची प्रक्रिया
एकदा अर्ज ‘मंजूर’ (Approved) झाल्यानंतर, दर महिन्याच्या निश्चित तारखेला (उदा. दर महिन्याची १० तारीख) योजनेची रक्कम थेट लाभार्थ्याच्या आधार संलग्न बँक खात्यात जमा होते.