उद्यापासून महिलांना एसटी चे डबल तिकीट लागणार हाफ तिकीट बंद उद्यापासून नवीन नियम लागू केंद्र सरकारचा मोठा निर्णय

उद्यापासून महिलांना एसटी चे डबल तिकीट लागणार हाफ तिकीट बंद उद्यापासून नवीन नियम लागू केंद्र सरकारचा मोठा निर्णय

 

 

शासन निर्णय पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा 

 

महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (MSRTC) एस.टी. बस तिकीट दरांमधील बदल आणि महिलांना मिळणाऱ्या ५०% सवलतीबद्दल संपूर्ण, अधिकृत आणि सविस्तर माहिती विचारली आहे.

 

 सन्मान योजने’शी संबंधित असल्यामुळे, मी तुम्हाला या दोन महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर ३००० शब्दांच्या स्वरूपात सविस्तर आणि अचूक माहिती खाली देत आहे, ज्यात संबंधित शासकीय निर्णय (GR) आणि दरांची माहिती समाविष्ट आहे.

 

 

 

शासन निर्णय पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा 

 

 

 

 

महिलांसाठी ५०% तिकीट सवलत (महिला सन्मान योजना)

महाराष्ट्र राज्य सरकारने समाजातील महिलांना प्रवासात प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्यांच्यावरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी ऐतिहासिक ‘महिला सन्मान योजना’ (Mahila Sanman Yojana) सुरू केली आहे. ही योजना १७ मार्च २०२३ पासून संपूर्ण महाराष्ट्रात लागू झाली आहे.

 

१. योजनेची पार्श्वभूमी आणि उद्देश

घोषणेची तारीख: ९ मार्च २०२३ (अर्थसंकल्पीय भाषण, उप-मुख्यमंत्री तथा अर्थमंत्री देवेंद्र फडणवीस).

अंमलबजावणीची तारीख: १७ मार्च २०२३.

योजनेचे स्वरूप: महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (MSRTC) सर्व प्रकारच्या बसेसमध्ये महिला प्रवाशांना तिकीट दरात ५०% (पन्नास टक्के) सवलत.

मुख्य उद्देश:

महिलांना आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी (Empowered) बनवणे.

ग्रामीण भागातील नोकरदार, शेतकरी आणि व्यावसायिक महिलांना स्वस्त दरात प्रवासाची सोय उपलब्ध करणे.

एस.टी. महामंडळाच्या प्रवासी संख्येत वाढ करणे आणिउत्पन्नाला बळ देणे.

२. सवलतीची व्याप्ती (Applicability of Concession)

‘महिला सन्मान योजने’ची ही ५०% सवलत एस.टी. महामंडळाच्या खालील सर्व प्रकारच्या बस सेवांना लागू आहे:

 

साधी बस (Lalpari / Red Bus): सर्वात जास्त वापरली जाणारी बस सेवा.

निमआराम बस (Semi-Luxury / Hirkani): आरामदायी प्रवासी सेवा.

शिवशाही (Shivshahi): वातानुकूलित (AC) आणि आसन व्यवस्थेची बस सेवा.

शिवनेरी/शिवशाही स्लीपर: लांब पल्ल्याच्या वातानुकूलित शयन/आसनी बसेस.

निष्कर्ष: महिला प्रवाशाला प्रवासाच्या मूळ तिकिटाच्या केवळ ५०% रक्कम भरावी लागते. उर्वरित ५०% रक्कम राज्य सरकार महामंडळाला ‘प्रतिपूर्ती’ (Reimbursement) म्हणून देते.

 

३. सवलतीसाठी आवश्यक कागदपत्रे

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महिला प्रवाशांना कोणत्याही विशेष ओळखपत्राची (Special ID Card) गरज नसते. त्यांना तिकीट काढताना खालीलपैकी कोणतेही ओळखपत्र दाखवावे लागते:

 

आधार कार्ड (Aadhaar Card): वयाची आणि लिंगाची (Gender) पडताळणी करण्यासाठी.

मतदान ओळखपत्र (Voter ID Card)

ड्रायव्हिंग लायसन्स (Driving License)

राज्य शासनाचे इतर वैध ओळखपत्र.

See also लाडक्या बहिणींनो eKYC या नवीन वेबसाईट सुरू लगेच करा

नवीन बदल: सप्टेंबर २०२५ च्या आसपास, एसटी महामंडळाने सवलतीचा गैरवापर टाळण्यासाठी महामंडळाचे अधिकृत ओळखपत्र असणे अनिवार्य करण्याचा विचार सुरू केला आहे, जेणेकरून सवलत केवळ पात्र लाभार्थ्यांनाच मिळेल. मात्र, याचा शासन निर्णय (GR) येणे आणि अंमलबजावणी होणे बाकी आहे.

 

४. योजनेचा एसटी महामंडळावर झालेला परिणाम (Success & Impact)

प्रवासी संख्या वाढली: योजनेमुळे दररोज प्रवास करणाऱ्या महिला प्रवाशांची संख्या दुप्पट झाली आहे. (योजनेपूर्वी सुमारे ८-१० लाख, नंतर १८-२० लाख प्रतिदिन).

महसूल प्रतिपूर्ती: राज्य सरकारने या योजनेपोटी एस.टी. महामंडळाला दरवर्षी हजारो कोटी रुपयांची प्रतिपूर्ती (उदा. एका वर्षात ₹१६०० कोटींहून अधिक) अदा केली आहे, ज्यामुळे महामंडळाला मोठा आर्थिक आधार मिळाला आहे.

सामाजिक यश: ग्रामीण भागातील महिलांना कमी खर्चात प्रवास करणे शक्य झाल्याने त्यांच्या सामाजिक आणि आर्थिक गतिशीलतेत (Mobility) मोठी वाढ झाली आहे.

एस.टी. बसचे नवीन तिकीट दर (दरवाढ आणि कारणे)

महाराष्ट्र एस.टी. महामंडळाने परिवहन प्राधिकरणाच्या (State Transport Authority) मान्यतेने तिकीट दरांमध्ये वेळोवेळी वाढ केली आहे, ज्याचे कारण वाढलेला इंधन खर्च (Diesel Cost), टायरची किंमत आणि कर्मचाऱ्यांवरील खर्च (वेतन) हे असते.

 

१. नवीनतम भाडेवाढ (Latest Fare Hike)

भाडेवाढीची तारीख: २५ जानेवारी २०२५ (२४.०१.२०२५ च्या मध्यरात्रीपासून लागू).

भाडेवाढीची टक्केवारी: ही वाढ सरासरी १४.९५% (सुमारे १५%) इतकी होती.

कारणे:

इंधन खर्च: डिझेलच्या किमतीतील सातत्याने वाढ.

परिचालन खर्च: बसेसचे सुटे भाग (Spare Parts) आणि टायरच्या किमतीतील वाढ.

कर्मचारी वेतन: कर्मचाऱ्यांचे वेतन आणि भत्ते पूर्ण करणे.

व्याप्ती: ही दरवाढ साधी, जलद, निमआराम, शिवशाही, शिवनेरीसह एसटीच्या सर्व प्रकारच्या बस सेवांना लागू करण्यात आली आहे.

२. बस प्रकारानुसार तिकीट दरांची तुलना (उदाहरणादाखल)

भाडेवाढ ही साधारणपणे प्रत्येक ६ किलोमीटरच्या टप्प्यासाठी केली जाते. खालील तक्त्यामध्ये ही वाढ कशी झाली, याचे उदाहरण दिले आहे (दर ₹१ च्या पटीत):

 

बस प्रकार ६ किमी टप्प्यासाठी जुने भाडे (उदा.) ६ किमी टप्प्यासाठी नवीन भाडे (उदा.) महिला प्रवाशांना नवीन भाडे (५०% सवलत)

साधी सेवा (Ordinary) ₹८.७० ₹११ (₹१०.०५ नंतर ₹१ च्या पटीत) ₹६ (₹५.५० नंतर ₹१ च्या पटीत)

जलद सेवा (Express) ₹८.७० ₹११ (₹१०.०५ नंतर ₹१ च्या पटीत) ₹६ (₹५.५० नंतर ₹१ च्या पटीत)

निमआराम (Hirkani) ₹१३.०५ ₹१५ (₹१५.०७ नंतर ₹१ च्या पटीत) ₹८ (₹७.५० नंतर ₹१ च्या पटीत)

शिवशाही आसन (AC Seater) ₹१८.५० ₹२३ (₹२१.२५ नंतर ₹१ च्या पटीत) ₹१२ (₹११.५० नंतर ₹१ च्या पटीत)

 

शासन निर्णय पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा

 

 

 

 

 

पूर्ण तिकीट (नवीन दर): एस.टी. महामंडळ पैसे ₹१ च्या पटीत आकारते (उदा. जर दर ₹१०.०५ असेल, तर ₹११ घेतले जातात).

महिला तिकीट (सवलत): महिला प्रवाशांना ५०% सवलत मिळाल्यानंतर, तिकीट दर पुन्हा ₹१ च्या पटीत गोळा केला जातो (उदा. जर सवलतीनंतर ₹५.५० असेल, तर ₹६ आकारले जातात).

महत्त्वाचे शासन निर्णय (GR) आणि कागदपत्रे

एस.टी. बसचे तिकीट दर आणि महिला सन्मान योजना हे दोन्ही विषय महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत शासन निर्णयांवर (Government Resolutions – GR) आधारित आहेत.

 

१. महिला सन्मान योजनेचा शासकीय निर्णय (परिवहन विभाग)

GR क्रमांक: (उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार) परिवहन विभागाचा दिनांक ०३ एप्रिल २०२३ चा GR.

मुख्य विषय: महाराष्ट्र राज्यातील राज्य परिवहन महामंडळाच्या सर्व प्रकारच्या बसेसमधून प्रवास करणाऱ्या महिलांना तिकीट दरात ५०% प्रवास सवलत अनुज्ञेय करण्याबाबत शासनाची मान्यता.

कागदपत्राचे स्वरूप: हा शासकीय निर्णय हा या योजनेची कायदेशीर पायाभरणी आहे, ज्यामध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, ही सवलत राज्य शासनाच्या निधीतून महामंडळाला प्रतिपूर्तीद्वारे दिली जाईल.

२. तिकीट दरवाढीचा शासकीय निर्णय (परिवहन प्राधिकरणाचे परिपत्रक)

निर्णय: परिवहन प्राधिकरणाने (S.T.A.) घेतलेल्या बैठकीत तिकीट दरात १४.९५% वाढ करण्यास मंजुरी देण्यात आली.

कागदपत्राचे स्वरूप: हा निर्णय परिवहन विभागाच्या अपर मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखालील बैठकीनंतर जाहीर केला जातो आणि महामंडळ यानुसार नवीन भाडेवाढ लागू करते.

निष्कर्ष

महाराष्ट्र राज्यातील महिलांसाठी एस.टी. बसचे तिकीट दर आता ‘महिला सन्मान योजने’मुळे (५०% सवलत) सर्वात स्वस्त झाले आहेत, ज्यामुळे महिलांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. तर, दुसरीकडे इंधन दरवाढीमुळे महामंडळाने नियमित भाडेदरात (जे ५०% सवलतीनंतर लागू होतात) १५% वाढ केलेली आहे.

 

 

तुम्ही महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (MSRTC) एसटी बसच्या नवीनतम तिकीट दरांबद्दल विचारणा केली आहे.

 

See also लाडक्या बहिणींना 4500 रुपये थेट बँक खात्यात, लगेच यादी तपासा

महाराष्ट्र एसटी महामंडळाने (MSRTC) केलेली सर्वात नवीन आणि मोठी भाडेवाढ खालीलप्रमाणे आहे: msrtc bus ticket

 

🚌 महाराष्ट्र एस.टी. बसचे नवीनतम तिकीट दर

महाराष्ट्र राज्य परिवहन प्राधिकरणाने (State Transport Authority – STA) जानेवारी २०२५ मध्ये एसटी बसच्या तिकीट दरांमध्ये वाढ करण्यास मंजुरी दिली होती, जी अंमलात आणली गेली आहे.

 

१. नवीनतम भाडेवाढ (Latest Fare Hike)

घटक तपशील

भाडेवाढीची टक्केवारी १४.९५% (सुमारे १५%)

लागू होण्याची तारीख २५ जानेवारी २०२५ (मध्यरात्रीपासून)

लागू होणाऱ्या सेवा सर्व प्रकारच्या एस.टी. बसेस (साधी, जलद, निमआराम, शिवशाही, शिवनेरी, स्लीपर सेवा).

वाढीचे कारण इंधन (डिझेल) आणि परिचालन (Operating) खर्चात झालेली वाढ, कर्मचाऱ्यांचे वाढलेले महागाई भत्ते (DA).

२. प्रमुख मार्गांसाठी नवीन तिकीट दर (उदाहरणादाखल)

ही भाडेवाढ ‘टप्प्याटप्प्याने’ (Per Stage) लागू केली जाते. खाली काही महत्त्वाच्या मार्गांसाठी (उदाहरणे) जानेवारी २०२५ नंतर लागू झालेले दर दिले आहेत (या दरांमध्ये कोणताही नवीन बदल झाला नसल्यास):

 

मार्ग बस प्रकार जुना दर (उदा.) नवीन दर (₹)

नागपूर ते पुणे शिवशाही (AC Seater) ₹१,६०५ ₹१,८६० (सुमारे $₹२५५$ वाढ)

नागपूर ते छ. संभाजीनगर शिवशाही (AC Seater) ₹१,१०० ₹१,२८० (सुमारे $₹१८०$ वाढ)

नागपूर ते अमरावती शिवशाही (AC Seater) – वाढीनंतर ₹३७८ (सुमारे $₹५३$ वाढ)

अति दुर्गम ठिकाण साधी बस ₹४९५ ₹५६४

टीप: तिकीट दराची अंतिम किंमत प्रत्येक $६$ कि.मी. टप्प्यावर आकारली जाते आणि ती $₹१$ च्या पटीत (Rounding Off) घेतली जाते.

 

३. महिला प्रवाशांसाठी सवलत (Women Concession)

नवीन तिकीट दर लागू झाल्यानंतरही, महिला सन्मान योजना (Mahila Sanman Yojana) कायम आहे.

 

महिला प्रवाशांना कोणत्याही प्रकारच्या एस.टी. बसच्या तिकिटावर ५०% सवलत (Half Ticket) मिळते.

त्यामुळे, वरील नवीन दरांमध्ये महिला प्रवाशाला फक्त अर्धे तिकीट भरावे लागेल.

उदा. नागपूर ते पुणे शिवशाही बसचा नवीन दर $₹१८६०$ आहे, तर महिला प्रवाशाला फक्त $₹९३०$ (+$₹१$ च्या पटीत) भरावे लागतील.

 

💡 तुमच्यासाठी पुढील उपयुक्त माहिती

एसटी महामंडळाने

काही सणांदरम्यान किंवा विशेष काळात केलेली भाडेवाढ (उदा. दिवाळी) तात्पुरत्या स्वरूपात लागू होते आणि नंतर परत घेतली जाते.